آیا تا بحال به این موضوع فکر کرده اید که چگونه نرم افزار های مانیتورینگ، اطلاعات مربوط به کلاینت ها را دریافت کرده و به شما مانیتور می کنند؟ تمام آن ها از طریق پروتکل SNMP این کار را به انجام می رسانند، در واقع پروتکل SNMP (نام کامل آن Simple Network Management Protocol) بهترین و مشهور ترین پروتکل برای مدیریت شبکه است.

SNMP برای جمع آوری اطلاعات مربوط به کانفیگ و تجهیزات شبکه مانند:سرور ها و پرینتر ها و سوییچ ها و روتر ها، بر اساس یک IP استفاده می شود. شبکه به ۶ لایه تقسیم می شود در مدل OSI و پروتکل SNMP در بالاترین لایه یعنی لایه ی Aplication کار می کند که برای تبادل اطلاعات مدیریتی بین تجهیزات شبکه استفاده می شود.

اهداف مدیریت شبکه چیست؟

SNMP یکی از پروتکل های ارزشمند و محبوب است که برای مدیریت و مانیتورینگ عناصر و تجهیزات شبکه های Lan به کار می رود. مدیریت شبکه سه هدف بسیار مهم را دنبال می کند:

۱- مدیریت کانفیگ ها : از طریق مدیریت شبکه می توان به صورت ریموت، کانفیگ های انجام شده در Device را جمع آوری و مانیتور کرد تا بتوان بر اساس رفتار، شبکه آن ها را تغییر داد و یا تنظیم کرد.

۲- مدیریت خطاها : از طریق مدیریت شبکه در صورت بروز خطا در شبکه در کوتاه ترین زمان از آن مطلع شده و نسبت به رفع آن اقدام می شود. به عنوان مثال قطع شدن یک لینک  ارتباطی، از کار افتادن روتینگ، نیم سوز شدن منبع تغذیه بر اساس ولتاژ تولیدی.

۳- مدیریت عملکرد : از طریق مدیریت شبکه می توان بر عملکرد شبکه نظارت داشت و آن را بهبود بخشید، به عنوان مثال مدیریت ترافیک شبکه، سایت های مورد علاقه کاربران و به طور کلی شناسایی نحوه مصرف منابع شبکه.

مفاهیم موجود در SNMP :

  • سیستم مدیریت شبکه : Network Management System
  • کارگزاراران : Agent
  • تجهیزات مدیریت شبکه : Managed devices

هر یک از تجهیزات شبکه می بایست مدیریت شوند (Managed Devices)، در در واقع یک نود از شبکه هستند که دارای یک (Agent) درون خود می باشند؛ این تجهیزات اقدام به جمع آوری و ذخیره سازی اطلاعات می کنند و سپس این اطلاعات را در اختیار NMS قرار می دهند، این تجهیزات گاهی اوقات عناصر شبکه نیز نامیده می شوند که می تواند تجهیزاتی از قبیل روتر ها سوئیچ ها، Hub ها، کامپیوتر ها و پرینتر ها باشند. Agent ها درون تجهیزات شبکه قرار دارند و می بایست فعال شوند، فعال سازی آن ها باعث می شود تا اطلاعات مدیریتی کلاینت را به صورت Local جمع آوری کرده و آنها را برای ارسال به SNMP Manger آماده کند.

وظایف Agent ها به شرح زیر است:

  • جمع آوری اطلاعات مدیریتی درباره محیطی که در آن قرار دارد.
  • ذخیره و بازیابی اطلاعات مدیریتی به عنوان MIB
  • علامت دادن به  SNMP Manager در صورت بروز هر تغییر یا اتفاقی در کلاینت.

نرم افزار های پروتکل SNMP:

  • SolarWinds Network Performance Monitor
  • Paessler PRTG
  • ManageEngine
  • WhatsUp Gold
  • Spiceworks Inventory
  • Zabbix

MIB چیست؟

(Management Information Base) یا MIB، یک دیتابیس اشتراکی بین SNMP manager و SNMP Agent که محل نگهداری اطلاعات و آمار های مربوط به دستگاه هایی که پروتکل SNMP برای مدیریت بر روی آنها فعال شده است می باشد.

پروتکل آسان مدیریت شبکه

پروتکل مدیریت آسان شبکه (به انگلیسی: Simple Network Management Protocol (SNMP)‎) عبارت است از قراردادی جهت نقل و انتقال بسته‌های داده که در لایۀ کاربرد روی TCP/IP یا قرارداد داده‌نگار کاربر پیاده‌سازی می‌شود. این پروتکل که برای ساده‌کردن نقل و انتقالات بسته‌های مدیریت سیستم‌ها طراحی شده‌است، فقط پنج فرمان دارد که ساختار همهٔ آن‌ها کاملاً مشخص و معلوم است. با استفاده از همین پنج فرمان می‌توان کل نیارمندی‌های مدیریت یک وسیله از روی شبکه را مدیریت کرد.

بسیاری نرم‌افزارها و میان‌افزارهای استاندارد امروزی مجهز به اس‌ان‌ام‌پی هستند و همراه آن‌ها فایل ام‌آی‌بی آن‌ها هم داده می‌شود. ام‌آی‌بی فایلی است که ساختار و موقعیت ندهای تعریف شده برای وسیله را در ام‌آی‌بی استاندارد آی‌تی‌یو مشخص می‌کند. تمام نسخه‌های مبتنی بر ان‌تی ویندوز دارای ام‌آی‌بی استاندارد هستند.

این پروتکل داده‌های وابسته با جابجایی مدیریت بین سرورهای شبکه را پشتیبانی می‌کند. SNMP در لایۀ Application از مدل OSI رفتار می‌نماید؛ به این گونه که برای جلوگیری از پیدایش ناهماهنگی در کارکرد پروتکل TCP/IP، پروتکل SNMP تبادل داده را بدون برگزاری پیوند انجام می‌دهد، یعنی داده فرستاده شده با این پروتکل از لایۀ Session که لایۀ برگزارکنندۀ اتصال میان فرستنده و گیرنده است نمی‌گذرد و در نتیجه برای ارسال داده خط اشغال نشده و اختلالی در کارکرد پروتکل اصلی شبکه (TCP/IP) پدید نمی‌آید. در واقع پروتکل SNMP راهی را در شبکه برای ارسال داد پدید نمی‌آورد، بلکه داده را از یک میانگاه به میانگاه دیگر راهبری می‌کند تا به مقصد برسد. از همین رو، قابلیت اطمینان پروتکل SNMP که حاوی لایۀ Session نمی‌باشد، کمتر از پروتکل TCP/IP است.کاربرد این پروتکل در شبکه‌های با بیش از یک سرور ( مانند سیستم‌های اتوماسیون پست‌‌ها که دارای دو سرور روشن و سرورذخیره روشن هستند) می‌باشد که با از دست رفتن سرور روشن، پیام راه‌اندازی سرور ذخیره از سوی این پروتکل به آن داده شده و روشن می‌گردد و مدیریت شبکه را به جای سرور از دست رفته به عهده می‌گیرد.