بی‌خوابی، یک مشکل رایج در بین افراد سالمند است که مشکلات زیادی را برای آنان به همراه دارد. محققان کشور این موضوع را در سالمندان مبتلابه مشکلات قلبی عروقی بررسی کرده و عمق مشکل را نشان داده‌اند.

به گزارش ایسنا، در فرآیند تحول، پیری پدیده‌ای زیست‌شناختی است که بروز آن امری اجتناب‌ناپذیر تلقی شده و با خاتمه رشد در همه افراد به‌تدریج نمود می‌یابد. این دوره، همچون دوره کودکی، نوجوانی، جوانی و میان‌سالی، ویژگی‌ها و پیچیدگی‌های مختص خود را داراست. این مرحله از زندگی با ورود فرد به ۶۵ سالگی آغاز می‌شود. باوجود رشد سریع این گروه سنی در مقایسه با دیگر گروه‌های سنی، تخمین زده می‌شود که بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۵۰ نسبت افراد بالای ۶۰ سال دو برابر شده و جمعیت این گروه سنی از ۱۱ درصد جمعیت جهان به ۲۲ درصد برسد. همچنین تخمین زده می‌شود که در این سال‌ها، جمعیت افراد بالای ۸۰ سال و بالاتر از مرز ۳۹۵ میلیون نفر عبور کند.

در سالمندی، به گفته متخصصان، بدن انسان با بیماری‌های متعدد فیزیولوژیکی مواجه می‌شود که تظاهرات بالینی آن‌ها عبارت‌اند از: پرفشاری خون، بیماری‌های قلبی-عروقی، افسردگی، فراموشی، اختلال‌های خواب، سردرد و اختلال‌های گوارشی، نارسایی‌های کلیوی، سکته و خونریزی‌های مغزی. مشکلات خواب شایع‌ترین شکایت افراد در سنین میان‌سالی و سالمندی است. ۳۵ تا ۴۰ درصد از افراد از اختلال در خواب رنج می‌برند که افزایش سن به افزایش این اختلال کمک می‌کند. تخمین زده می‌شود که بیش از نیمی از جمعیت سالمندی که بستری نشده‌اند به شکل مزمن از اختلال‌های خواب رنج می‌برند و در صورت ابتلای این افراد به بیماری‌های عروق کرونر قلب، این مشکل نیز به مشکلات دیگر فرد افزوده می‌شود.

در این خصوص، تیمی چهارنفره از محققان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه علوم پزشکی یاسوج تحقیقی را انجام داده‌اند که در آن به بررسی کیفیت خواب و عوامل مؤثر بر آن در سالمندان مبتلابه عروق کرونر قلب پرداخته شده است.

این مطالعه روی ۱۴۷ بیمار مبتلابه بیماری عروق کرونر قلب مراجعه‌کننده به بیمارستان امام علی کرمانشاه انجام شده است. محققان برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استاندارد کیفیت خواب و پرسشنامه افسردگی و اضطراب استفاده کرده و سپس داده‌های به‌دست‌آمده را تجزیه‌وتحلیل آماری کرده‌اند.

نتایج این بررسی‌ها نشان داد که بیماران عروق کرونر قلب کیفت خواب پایینی دارند. همچنین با توجه به رابطه‌ای که بین متغیرهای روان‌شناختی مانند افسردگی و اضطراب و کیفیت خواب آن‌ها وجود دارد انجام اقداماتی جهت کاهش این مؤلفه‌ها نیز لازم به نظر می‌رسد.

به گفته پروشا مرادی، پژوهشگر گروه روانشناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دیگر همکارانش در این مطالعه، «بر اساس داده‌های این تحقیق، ۸۹ درصد از افراد مشارکت‌کننده از کیفیت خواب ضعیفی برخوردار بودند که امری نگران‌کننده به‌حساب می‌آید. همچنین طبق این یافته‌ها، مواردی مثل جنسیت فرد، شاخص توده بدنی و متغیرهای روان‌شناختی مانند افسردگی، اضطراب و نشخوار فکری با کیفیت خواب این بیماران مرتبط هستند».

آن‌ها می‌افزایند: «این مطالعه با درنظر گرفتن نقش این عوامل تأکید می‌کند که با مداخله‌های درمانی در زمینه این متغیرها می‌توان کیفیت خواب را در سالمندان بهبود بخشیده و در مقابل اثر دوسویه بهبود کیفیت خواب را بر بهبود این عوامل انتظار داشت».

این محققان پیشنهادهای کاربردی و پیشنهادهایی برای مطالعه بیشتر این موضوع را ارائه داده‌اند. به بیان آن‌ها، «در زمینه پیشنهادهای کاربردی، ضمن توجه به پایین بودن کیفیت خواب سالمندان مبتلابه بیماری عروق کرونر قلب و همین‌طور بدتر بودن کیفیت خواب زنان سالمند مبتلابه این بیماری در مقایسه با مردان سالمند مبتلابه بیماری عروق کرونر قلب، انجام مداخله‌هایی برای بهبود کیفیت خواب سالمندان مبتلابه این بیماری ضروری به نظر می‌رسد. از سوی دیگر، به دلیل ارتباط کیفیت خواب با اضطراب، افسردگی و نشخوار ذهنی به نظر می‌رسد بهتر است این عوامل در پروتکل‌های درمانی درنظر گرفته شوند».

قابل ذکر است این نتایج به‌صورت یک مقاله علمی پژوهشی در نشریه «پژوهش در پزشکی» متعلق به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی منتشر شده‌اند.

انتهای پیام